Terug naar actueel overzicht Actueel
Op deze pagina
/Actueel/Ruim 12.500 aanvragen voor tegemoetkoming faunaschade in 2025

Ruim 12.500 aanvragen voor tegemoetkoming faunaschade in 2025

Gepubliceerd op: 16 juni 2026

In schadejaar 2025 behandelde BIJ12 12.631 aanvragen voor een tegemoetkoming in faunaschade. In totaal heeft BIJ12 vorig jaar ruim € 92 miljoen uitbetaald namens de provincies. Veruit het grootste deel van dit bedrag (80%) ging naar schade door watervogels, vooral aan voorjaars- en zomergras. De schade door wolven bedroeg ruim € 1,5 miljoen.

Bekijk de infographics met faunaschadecijfers van 2025 voor Nederland en per provincie (.pdf)

Cijfers faunaschade 2025

Dit zijn de cijfers van tegemoetkomingen in schade die BIJ12 in het schadejaar 2025 namens de provincies heeft uitgekeerd. Het schadejaar loopt van 1 november 2024 tot en met 31 oktober 2025.

Totaal uitgekeerde tegemoetkomingen in 2025 door provincies: € 92.167.920
Uitgekeerde tegemoetkomingen sinds 2016

Staafdiagram met jaarlijkse bedragen in oplopende volgorde
2016: € 22.899.424
2017: € 28.504.523
2018: € 22.996.041
2019: € 25.522.355
2020: € 31.597.415
2021: € 36.741.834
2022: € 44.100.362
2023: € 55.170.586
2024: € 74.591.287
2025: € 92.167.920

Top 10 schadeveroorzakende dieren
Cirkeldiagram met bedragen
1. Grauwe gans: € 46.402.854
2. Brandgans: € 11.423.435
3. Houtduif: € 10.763.137
4. Kolgans: € 6.035.038
5. Smient: € 2.522.221
6. Rotgans: € 2.433.164
7. Mees: € 2.406.120
8. Knobbelzwaan: € 1.754.223
9. Wolf: € 1.551.602
10. Roek: € 967.462

Uitgekeerd schadebedrag per provincie
Kaart van Nederland met bedragen per provincie
• Noord-Holland: € 35.291.425
• Fryslân: € 20.318.695
• Zuid-Holland: € 13.619.382
• Gelderland: € 5.725.028
• Utrecht: € 5.116.083
• Overijssel: € 3.290.078
• Zeeland: € 2.709.089
• Groningen: € 2.193.293
• Limburg: € 1.438.182
• Drenthe: € 1.297.152
• Noord-Brabant: € 648.869
• Flevoland: € 520.644

Top 10 schade aan gewassen/diersoorten
Cirkeldiagram met bedragen
1. Grasland: € 64.698.127
2. Bloemkool: € 4.933.671
3. Overige kool: € 3.994.706
4. Peer: € 2.501.939
5. Wintergraan: € 2.333.991
6. Sla: € 2.100.978
7. Snijmais: € 1.635.696
8. Broccoli: € 1.572.127
9. Spruitkool: € 1.380.089
10. Schaap: € 1.350.242

De alternatieve teksten voor de infographics per provincie zijn te vinden op de pagina Schadecijfers.

Tegemoetkomingen voor meer diersoorten

Het aantal aanvragen voor een tegemoetkoming in faunaschade is in tien jaar tijd, sinds schadejaar 2016, ruim verdubbeld. De sterke toename komt waarschijnlijk doordat er voor meer diersoorten een tegemoetkoming mogelijk is. Dit heeft te maken met veranderingen in de regelgeving.

De landelijke vrijstelling voor het bestrijden van verschillende schadeveroorzakende diersoorten is in meer provincies vervallen. Daardoor is verjaging met ondersteunend afschot niet langer toegestaan. Hierdoor zijn er meer tegemoetkomingen uitbetaald, met name voor schade door houtduiven, zwarte kraaien en kauwen.

Daarnaast zijn in meerdere provincies de behandelkosten (leges) afgeschaft. Daardoor is de drempel om een aanvraag te doen lager geworden. Ook dienen grondgebruikers vaak meerdere aanvragen per jaar in, vooral voor grasland.

Uitbetaald bedrag stijgt minder snel

In het schadejaar 2025 keerde BIJ12 in totaal € 92.167.920 uit. Dat is een stijging van 18% ten opzichte van 2024. Deze stijging is minder sterk dan het jaar ervoor. In 2024 nam het schadebedrag toe met 38% ten opzichte van 2023. Het gemiddelde getaxeerde en uitgekeerde bedrag per aanvraag is het afgelopen jaar licht gedaald.

In de provincie Noord-Holland werd in 2025 de meeste schade uitbetaald, in totaal € 35.291.425. Daarna volgden Fryslân (€ 20.318.695) en Zuid-Holland (€ 13.619.382). In Flevoland werd het laagste bedrag aan tegemoetkomingen uitgekeerd (€ 520.644).

Bekijk de infographic met verklaringen voor de stijging van het faunaschadebedrag (.pdf)

Waarom stijgt het bedrag aan uitbetaalde faunaschade?

Sinds 2016 stegen de uitbetaalde bedragen voor tegemoetkomingen in faunaschade sterk. De infographic geeft vier belangrijke verklaringen: meer aanvragen, invloed van gewasprijzen, beperkte bestrijdingsmogelijkheden en meer schade door wolven.

Landelijk uitbetaald schadebedrag
Staafdiagram met bedragen in miljoenen euro’s

2016: ongeveer € 23 miljoen
2017: ongeveer € 29 miljoen
2018: ongeveer € 23 miljoen
2019: ongeveer € 26 miljoen
2020: ongeveer € 32 miljoen
2021: ongeveer € 37 miljoen
2022: ongeveer € 44 miljoen
2023: ongeveer € 55 miljoen
2024: ongeveer € 75 miljoen
2025: ongeveer € 92 miljoen

1. Meer aanvragen

Steeds meer grondgebruikers en dierhouders vragen een tegemoetkoming aan. Voor meer diersoorten is een tegemoetkoming beschikbaar. Verschillende provincies schaften de leges, de behandelkosten, af. Het aantal aanvragen per grondgebruiker stijgt. BIJ12 is beter vindbaar.

Aantal aanvragen
Lijndiagram met aantallen per jaar

2016: ongeveer 5.500 aanvragen
2017: ongeveer 6.000 aanvragen
2018: ongeveer 5.600 aanvragen
2019: ongeveer 6.200 aanvragen
2020: ongeveer 5.900 aanvragen
2021: ongeveer 6.700 aanvragen
2022: ongeveer 7.700 aanvragen
2023: ongeveer 8.500 aanvragen
2024: ongeveer 10.500 aanvragen
2025: ongeveer 12.600 aanvragen

2. Invloed gewasprijzen

De prijzen van gewassen stegen. Dit komt onder andere door inflatie en marktontwikkelingen. Ook de schadeoppervlaktes en gewasverliezen namen toe. Schade aan grasland komt het meeste voor. De prijzen van grasland stegen sterk, met uitzondering van 2024.

Prijs regulier grasland per kilogram droge stof
Lijndiagram met prijzen voor voorjaarsgras, zomergras en najaarsgras in euro’s

Voorjaarsgras stijgt van ongeveer € 0,21 in 2016 naar ongeveer € 0,30 in 2025. De hoogste waarde is ongeveer € 0,34 in 2023.
Zomergras stijgt van ongeveer € 0,22 in 2016 naar ongeveer € 0,26 in 2025. De hoogste waarde is ongeveer € 0,29 in 2023.
Najaarsgras stijgt van ongeveer € 0,17 in 2016 naar ongeveer € 0,19 in 2025. De hoogste waarde is ongeveer € 0,25 in 2022.

3. Beperkte bestrijdingsmogelijkheden

In meerdere provincies is schadebestrijding voor sommige diersoorten niet meer mogelijk, omdat de landelijke vrijstelling hiervoor wegviel. De afgelopen twee jaar zijn er vooral veel tegemoetkomingen uitbetaald voor schade door de houtduif, zwarte kraai en kauw. Deze diersoorten veroorzaken vooral schade aan kostbare groente en fruitteelt.

Uitbetaald schadebedrag per soort
Staafdiagram met bedragen in miljoenen euro’s voor zwarte kraai, kauw en houtduif

Van 2016 tot en met 2022 blijven de bedragen laag. In 2023 stijgt het bedrag naar ruim € 2 miljoen. In 2024 en 2025 stijgt het bedrag sterk naar ongeveer € 12 miljoen per jaar. Het grootste deel van dit bedrag komt door schade door de houtduif.

4. Meer schade door wolven

Er zijn meer wolvenaanvallen op landbouwhuisdieren. Dit komt doordat er meer wolven en wolvenleefgebieden zijn. Vooral schapen zijn het slachtoffer van wolven. Daarnaast is er steeds meer schade aan andere, vaak duurdere prooidiersoorten. Het bedrag per aanvraag ging omhoog vanwege de gestegen dierprijzen en meer schade aan duurdere prooidiersoorten.

Uitbetaald schadebedrag wolf
Staafdiagram met bedragen in miljoenen euro’s

2016: € 0
2017: ongeveer € 0,01 miljoen
2018: ongeveer € 0,03 miljoen
2019: ongeveer € 0,04 miljoen
2020: ongeveer € 0,07 miljoen
2021: ongeveer € 0,04 miljoen
2022: ongeveer € 0,26 miljoen
2023: ongeveer € 0,32 miljoen
2024: ongeveer € 1,03 miljoen
2025: ongeveer € 1,55 miljoen

Schade door watervogels

Watervogels veroorzaakten ook in 2025 veruit de meeste schade, vooral aan grasland. In totaal bedroeg deze schade € 72.370.715. Binnen deze groep veroorzaken grauwe ganzen de meeste schade (€ 46.402.854). Daarna volgen brandganzen, kolganzen, smienten, rotganzen en knobbelzwanen.

Een deel van deze schade (34%) ontstond in ganzenfoerageergebieden. Dit zijn gebieden die provincies aanwijzen langs trekroutes, zodat vogels daar kunnen rusten en eten. Hier vindt geen verjaging plaats.

Bekijk de infographic over schade door watervogels in 2025 (.pdf)

Cijfers schade door watervogels 2025

Dit zijn de cijfers van tegemoetkomingen in schade door watervogels die BIJ12 in het schadejaar 2025 namens de provincies heeft uitgekeerd. Het schadejaar loopt van 1 november 2024 tot en met 31 oktober 2025.

Totaal uitgekeerde tegemoetkoming voor watervogelschade in 2025 door provincies: € 72.370.715

Uitgekeerd bedrag top 10 watervogels per soort 2021 tot en met 2025
Gestapeld vlakdiagram met bedragen in miljoenen euro’s

2021: ongeveer € 32 miljoen
2022: ongeveer € 40 miljoen
2023: ongeveer € 47 miljoen
2024: ongeveer € 60 miljoen
2025: ongeveer € 72 miljoen

De grootste schadepost is in alle jaren de grauwe gans. Het totale bedrag stijgt vooral tussen 2023 en 2025 sterk.

Top 10 schadeveroorzakende watervogels
Cirkeldiagram met bedragen

Grauwe gans: € 46.402.854
Brandgans: € 11.423.435
Kolgans: € 6.035.038
Smient: € 2.522.221
Rotgans: € 2.433.164
Knobbelzwaan: € 1.754.223
Meerkoet: € 812.646
Wilde eend: € 613.503
Krakeend: € 148.906
Canadese gans: € 103.144

Uitgekeerd schadebedrag per provincie
Kaart van Nederland met bedragen per provincie

Noord-Holland: € 25.121.116
Fryslân: € 19.225.500
Zuid-Holland: € 11.217.140
Utrecht: € 4.390.502
Gelderland: € 3.759.767
Overijssel: € 2.986.550
Zeeland: € 2.266.282
Groningen: € 1.864.132
Drenthe: € 580.431
Flevoland: € 376.242
Noord-Brabant: € 334.709
Limburg: € 248.345

Top 10 schade aan gewassen
Cirkeldiagram met bedragen

Voorjaarsgras: € 45.527.144
Zomergras: € 17.749.744
Wintergraan: € 1.994.498
Overige kool: € 1.116.668
Suikerbiet: € 1.078.446
Sla: € 921.502
Najaarsgras: € 706.469
Bloemkool: € 499.719
Graszaad: € 365.413
Aardappel: € 277.702

Bekijk de infographic over schade door grauwe ganzen in 2025 (.pdf)

Cijfers schade door grauwe gans 2025

Dit zijn de cijfers van tegemoetkomingen in schade door de grauwe gans die BIJ12 in het schadejaar 2025 namens de provincies heeft uitgekeerd. Het schadejaar loopt van 1 november 2024 tot en met 31 oktober 2025.

Totaal uitgekeerde tegemoetkomingen in 2025 door provincies: € 46.402.854

Uitgekeerd schadebedrag per provincie
Kaart van Nederland met bedragen per provincie

Noord-Holland: € 18.805.880
Friesland: € 9.882.560
Zuid-Holland: € 6.864.867
Utrecht: € 2.985.457
Gelderland: € 2.602.749
Overijssel: € 2.185.237
Groningen: € 1.149.056
Zeeland: € 653.604
Drenthe: € 430.338
Flevoland: € 369.094
Noord-Brabant: € 286.862
Limburg: € 187.151

Tegemoetkomingen voorjaarsgras binnen en buiten ganzenfoerageergebied
Cirkeldiagram met bedragen en percentages

Binnen ganzenfoerageergebied: € 8.280.793, 34%
Buiten ganzenfoerageergebied: € 16.327.618, 66%

Uitgekeerd bedrag per gewascategorie 2021 tot en met 2025
Gestapeld vlakdiagram met bedragen in miljoenen euro’s

2021: ongeveer € 19 miljoen
2022: ongeveer € 24 miljoen
2023: ongeveer € 28 miljoen
2024: ongeveer € 37 miljoen
2025: ongeveer € 46 miljoen

Het grootste deel van het uitgekeerde bedrag gaat in alle jaren naar schade aan voorjaarsgras. Daarna volgt zomergras. Vanaf 2024 neemt het totale bedrag sterker toe.

Top 10 schade aan gewassen
Cirkeldiagram met bedragen

Voorjaarsgras: € 24.608.411
Zomergras: € 15.803.785
Suikerbiet: € 973.052
Sla: € 714.357
Overige kool: € 692.961
Wintergraan: € 692.347
Bloemkool: € 470.474
Najaarsgras: € 406.126
Aardappel: € 267.443
Broccoli: € 249.015

Schade door houtduiven

Landelijk is de schade door houtduiven de afgelopen twee jaar sterk gestegen (€ 10.763.137). De meeste schade door houtduiven is ontstaan in Noord-Holland. Daar worden veel vollegrondsgroenten geteeld en die brengen per hectare meer op dan bijvoorbeeld granen of grasland. Daardoor kan de schade oplopen tot € 300.000 per aanvraag.

In Noord-Holland vormde schade door houtduiven aan vollegrondsgroenten 35% van het totale uitgekeerde schadebedrag (€ 8.902.873). In Zuid-Holland lag dit aandeel met 12% lager, maar ook daar zorgen houtduiven voor veel schade (€ 1.557.790).

Schade door wolven

BIJ12 verleende vorig jaar 1026 tegemoetkomingen in wolvenschade aan vee. Er werd € 1.551.602 uitbetaald, bijna twee keer zoveel als in 2024 (€ 876.092). De stijging komt doordat er meer wolven en wolvenleefgebieden in Nederland zijn. De meeste wolvenschade werd uitgekeerd in de provincie Gelderland (€ 646.832).

Bekijk de infographic over veeschade door wolven in 2025 (.pdf)

Cijfers schade door wolf 2025

Dit zijn de cijfers van tegemoetkomingen in schade door wolven die BIJ12 in het schadejaar 2025 namens de provincies heeft uitgekeerd. Het schadejaar loopt van 1 november 2024 tot en met 31 oktober 2025.

Totaal uitgekeerde tegemoetkomingen in 2025 door provincies: € 1.551.602

Uitgekeerde tegemoetkomingen sinds 2016
Staafdiagram met jaarlijkse bedragen

2016: € 0
2017: ongeveer € 10.000
2018: ongeveer € 30.000
2019: ongeveer € 40.000
2020: ongeveer € 80.000
2021: ongeveer € 60.000
2022: ongeveer € 310.000
2023: ongeveer € 380.000
2024: ongeveer € 950.000
2025: € 1.551.602

Top 10 schadebedrag per diersoort
Cirkeldiagram met bedragen en aantal uitbetaalde tegemoetkomingen

1. Schaap: € 1.350.242, 902 tegemoetkomingen
2. Rund: € 56.154, 31 tegemoetkomingen
3. Alpaca: € 45.947, 14 tegemoetkomingen
4. Pony: € 42.929, 32 tegemoetkomingen
5. Paard: € 20.038, 8 tegemoetkomingen
6. Schaap en geit: € 12.319, 6 tegemoetkomingen
7. Ezel: € 6.592, 1 tegemoetkoming
8. Geit: € 4.834, 24 tegemoetkomingen
9. Schaap en alpaca: € 3.636, 1 tegemoetkoming
10. Hoedhond: € 3.500, 1 tegemoetkoming

Het getal achter het bedrag geeft aan hoeveel tegemoetkomingen voor wolvenschade zijn uitbetaald door BIJ12. Per melding kan het gaan om één of meer dieren.

Aantal uitbetaalde aanvragen per provincie
Kaart van Nederland met aantallen per provincie

Gelderland: 511
Drenthe: 166
Fryslân: 147
Utrecht: 80
Overijssel: 70
Groningen: 33
Noord-Brabant: 11
Flevoland: 5
Limburg: 3

Uitgekeerde tegemoetkoming per provincie
Kaart van Nederland met bedragen per provincie

Gelderland: € 646.832
Fryslân: € 349.366
Drenthe: € 302.984
Overijssel: € 112.886
Utrecht: € 91.322
Groningen: € 28.011
Flevoland: € 8.599
Noord-Brabant: € 7.997
Limburg: € 3.602

Monitor Faunaschade

Via de Monitor Faunaschade zijn de faunaschadecijfers te vinden per provincie, diersoort, gewas en jaar. Via het bronbestand van de Ruimtelijke Monitor Faunaschade zijn deze gegevens te vinden per wildbeheereenheid.

Toelichting

  • De cijfers gaan over de tegemoetkomingen in faunaschade die zijn uitgekeerd aan grondgebruikers/dierhouders. Dit is niet de totale faunaschade, want eventuele behandelingskosten en het eigen risico zijn hierin niet meegenomen, en niet alle faunaschade wordt gemeld. Daarnaast keert BIJ12 alleen tegemoetkomingen uit voor schade die is veroorzaakt door beschermde, inheemse diersoorten.
  • Alle schadecijfers zijn gebaseerd op de gegevens die bij BIJ12 bekend waren op 1 maart 2026. De cijfers zijn aan verandering onderhevig omdat er nog tegemoetkomingsaanvragen over schadejaar 2025 worden afgehandeld.
  • De meest actuele cijfers van schade door wolven staan in het overzicht met bevestigde wolvenschade.
  • Pimpelmees en koolmees vallen samen onder de diersoort ‘Mees’.
  • Bij wolvenschade staan bij ‘schadebedrag per diersoort’ soms meerdere dieren in één categorie genoemd. Dan was er bij de tegemoetkomingsaanvraag schade aan meerdere diersoorten.

Foto: grauwe ganzen door Theo Verstrael via SaxifragaDeze link opent in een nieuw tabblad
Infographics: Ocelot OntwerpDeze link opent in een nieuw tabblad voor BIJ12

Gerelateerd nieuws