Over het programma VVM

De natuur in Nederland staat onder druk. Soorten en populaties verdwijnen, en de condities van leefomgevingen verslechteren. Het is van groot belang dat onze natuur kan herstellen en verbeteren. Daarvoor moeten we beter weten wat de voortgang is naar en de realisatie van de vastgestelde doelen in het kader van de Vogel- en Habitatrichtlijn (VHR).

Ga direct naar

Wat doen we?

We willen hierover compleet en op tijd monitoren, beoordelen en op meerdere schaalniveaus rapporteren. Want pas wanneer alle natuurdata en -informatie inzichtelijk, toegankelijk en eenduidig is, wordt duidelijk wat werkt, en wat niet. Dit is essentieel om keuzes te onderbouwen, beleid te evalueren en gericht te kunnen sturen op behoud en herstel van natuur.

We werken toe naar een Nederland waarin natuurherstel zichtbaar en aantoonbaar vooruitgaat en waarin beleid, beheer en monitoring elkaar versterken. Overheden, terreinbeheerders, onderzoekers en maatschappelijke partners beschikken straks samen over één betrouwbaar en samenhangend beeld van de ontwikkeling van soorten, habitats, gekozen maatregelen en het effect op de natuur. Samen beter zicht op onze natuur.

Met uniforme monitoring en registratie ontstaat niet alleen inzicht in de staat van de natuur, maar ook vertrouwen in de uitvoering van nationaal en Europees natuurbeleid. Informatie uit gebieden wordt verbonden aan beleidsdoelen voor biodiversiteit, Natura 2000 en natuurherstel. Door kennis te delen, ontwikkelingen vroegtijdig zichtbaar te maken en gezamenlijk te leren van resultaten, bouwen we aan een veerkrachtige leefomgeving waarin biodiversiteit duurzaam kan herstellen voor huidige én toekomstige generaties.

Wat kan beter?

Het natuurmonitoringslandschap is versnipperd. Vanuit verschillende subsidiestelsels en opdrachtgevers wordt gemonitord voor een specifiek doel. Daardoor is er veel natuurdata beschikbaar, maar dit is voor inzicht in de VHR-doelen niet altijd voldoende uniform, volledig en optelbaar. Een compleet beeld van de staat van onze natuur ontbreekt daardoor, zowel op gebiedsniveau als op landelijk niveau.

Ook zijn doelen en beoordelingskaders niet altijd scherp of meetbaar geformuleerd, en is onduidelijk waar VHR-doelen buiten Natura 2000-gebieden spelen.
Kortom: we meten veel, maar niet voldoende samen én niet altijd gericht.

Organisatie

Het Verbeterprogramma VHR-monitoring (VVM) werkt aan een uniform en landelijk natuurmonitoringstelsel. Dit door het bestaande natuurmonitoringslandschap in Nederland aan te vullen en te verbeteren, met als doel beter inzicht in het voldoen aan de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn (VHR-doelen). Opdrachtgevers van het programma zijn: ministerie van LVVN, provincies, Rijkswaterstaat en Defensie.

Partners en betrokken partijen

Binnen het programma wordt samengewerkt met meerdere organisaties zoals: het Ministerie van LVVN, provincies, Rijkswaterstaat, Defensie, Soortenorganisaties, Terreinbeherende organisaties, BoerenNatuur en BIJ12.

Werkwijze

Het programmateam werkt vanuit de ontwerpende aanpak en stelt de gebruiker centraal. Op basis van de businesscase “VHR-compleet, samen op pad”(2022) [link naar document] is er een programma portfolio opgesteld. Elk project in dit portfolio draagt bij aan de totstandkoming van een landelijk en uniform natuurmonitoringstelsel. Per project worden hiervoor oplossingen en producten ontwikkeld en gerealiseerd.

Er is pas sprake van een landelijk stelsel wanneer de VVM-producten [link naar productenpagina] door alle betrokkenen omarmd en gebruikt gaan worden. Het programmateam werkt daarom zeer nauw samen met haar opdrachtgevers en diverse partners, zodat producten echt aansluiten op de werkpraktijk.

Het portfolio omvat globaal de volgende projecten:

projecten die de landelijke natuurmonitoring verbeteren door nieuwe en/of aangescherpte methodieken, definities en afspraken.;
projecten voor het beoordelen van de kwaliteit van de natuur;
projecten die zorgen dat de bestaande en de nieuwe natuurdata bijeenkomt en centraal raadpleegbaar is.