Catalogus Groenblauwe Diensten

Provincies, waterschappen en gemeenten kunnen maatregelen gericht op natuur, landschap, cultuurhistorie, recreatie of waterbeheer subsidiëren, met een regeling die is gebaseerd op de Catalogus Groenblauwe Diensten (CGBD).

De catalogus bevat een grote hoeveelheid mogelijke maatregelen met maximumvergoedingen en is goedgekeurd door de Europese Unie (EU). Als de regeling in concept klaar is, wordt hij voorgelegd aan de Adviescommissie Catalogus Groenblauwe Diensten (CGBD). Wanneer de Adviescommissie positief adviseert over de regeling en bijbehorende diensten en vergoedingen, wordt deze opgenomen in het register met regelingen die onder de Catalogus Groenblauwe Diensten vallen. De subsidieregeling hoeft dan door de provincie niet afzonderlijk bij de Europese Commissie voor goedkeuring te worden aangemeld.

De Catalogus Groenblauwe bestaat uit twee delen: een uitleg over de werking van de Catalogus in het hoofddocument en een aantal bijlagen. In de bijlagen staan alle beschikbare maatregelen; op basis van deze maatregelen kan een Groenblauwe Dienst worden samengesteld.

• Hoofddocument Catalogus Groenblauwe Diensten – versie EU 26 oktober 2018Deze link opent in een nieuw tabblad
• A Baseline – versie EU 20 september 2017Deze link opent in een nieuw tabblad
• B Baseline per cluster – versie EU 20 september 2017Deze link opent in een nieuw tabblad
• C definities en afkortingen – versie 3 juli 2017Deze link opent in een nieuw tabblad
• D clusterbeschrijvingen – versie EU 28 augustus 2018Deze link opent in een nieuw tabblad
• E en L Rekensystematiek met index – versie EU 20 september 2017
• M Onderbouwing vergoedingsdifferentiatie gebruiksbepalingen – versie 20 september 2017Deze link opent in een nieuw tabblad
• N bepaling waardedalingDeze link opent in een nieuw tabblad
• O Werkwijze bij samenstellen dienst – versie 3 juli 2017Deze link opent in een nieuw tabblad
• P Werkwijze bij samenstellen regeling CGBD – versie 3 juli 2017Deze link opent in een nieuw tabblad
• Q Algemene eisen en eisen per cluster tekstblokken CGBD – versie 28 augustus 2018Deze link opent in een nieuw tabblad
• R Notitie toelichting wijzigingen – versie 28 augustus 2018Deze link opent in een nieuw tabblad
• S overzicht clusters en onderdelen Richtsnoeren – versie EU 26 oktober 2018Deze link opent in een nieuw tabblad
• T overzicht met baselines – versie 26 oktober 2018Deze link opent in een nieuw tabblad
• U onderbouwing hogere steunbedragen – versie 26 oktober 2018Deze link opent in een nieuw tabblad

Om het gebruik van de catalogus te vereenvoudigen, heeft BIJ12 een applicatie ontwikkeld in de vorm van een Excel-document. Via dit document doorloopt u automatisch alle stappen die nodig zijn om een dienst en bijbehorende vergoeding samen te stellen. U kunt heel eenvoudig verschillende maatregelen selecteren waarna de bijbehorende maximale vergoedingen automatisch worden getoond. Ook geeft de applicatie aan welke voorschriften op de maatregelen van toepassing zijn. Naast de applicatie is ook een handleiding gepubliceerd voor decentrale overheden die de Catalogus willen toepassen. In deze handleiding wordt uitgelegd hoe de catalogus is opgebouwd, hoe de procedure verloopt en waar een regeling aan moet voldoen om ‘staatssteunproof’ te zijn.

Om gebruik te kunnen maken van de applicatie CGBD, kunt u het gedownloade Excel bestand opslaan. Vervolgens kunt u de eigenschappen van het document openen door met de rechtermuis te klikken op de documentnaam en op ‘’eigenschappen’’ te klikken. Dan opent een venster met de eigenschappen van het document. Onderaan kunt u de optie “blokkering opheffen” aanvinken en op OK klikken. Daarna kunt u het bestand openen en gebruik maken van de applicatie.

Download hier de applicatie als Excel-document

• Handleiding Catalogus Groenblauwe DienstenDeze link opent in een nieuw tabblad

Op 26 oktober 2018 heeft de Europese Commissie een nieuwe Catalogus Groenblauwe Diensten 2018 goedgekeurd, onder kenmerk SA.44848 (2017/N). Het goedkeuringsbesluit is te raadplegen via de site van de Europese Commissie. Dit betekent, dat een regeling van decentrale overheden – ná een positief advies van de Adviescommissie CGBD – weer onder de geldigheid van de catalogus valt. Na een positief advies van de Adviescommissie neemt BIJ12 de regeling op in het nieuwe register.

De catalogus 2018 biedt meer mogelijkheden dan de versie die in 2010 is goedgekeurd Doelstelling, ratio, begunstigden, inhoud van de maatregelen, structuur en het betalingssysteem zijn (vrijwel) gelijk gebleven.

Het register Catalogus Groenblauwe Diensten bevat de regelingen waarover de Adviescommissie Groenblauwe Diensten positief heeft geadviseerd. Het register bestaat uit twee onderdelen:

• Regelingen met positief advies onder de Europese goedkeuring van 2010Deze link opent in een nieuw tabblad(bijgewerkt op 14-07-2026)
• Register regelingen CGBD met positief advies 12-10-2026Deze link opent in een nieuw tabblad(bijgewerkt op 13-10-2026)

Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties verzoekt BIJ12 jaarlijks om alle betalingen die onder de Catalogus Groenblauwe Diensten in het voorgaande jaar zijn verricht, rechtstreeks aan de Europese Commissie te rapporteren. BIJ12 vraagt daarvoor de gegevens bij de steunverlenende autoriteiten, zoals provincies, op.

Dit is een regulier verzoek; de Europese Unie gebruikt deze informatie om een beeld te krijgen van de omvang van alle steunbetalingen. De resultaten worden gepubliceerd op de website van de Europese Commissie. Rapportage is verplicht op basis van de staatssteunregels.

Steunverlenende autoriteiten moeten de betalingen naar steuncategorie, zoals vermeld in de Europese goedkeuringsbesluiten, uitsplitsen. Bij de catalogus gaat het om de volgende steuncategorieën: agromilieuverbintenissen, bosbouw, technische ondersteuning/opleiding landbouwers, milieubescherming (restcategorie).

Deze categorieën worden omschreven in de richtsnoeren van de Europese Unie voor staatssteun in de landbouw- en de bosbouwsector en in plattelandsgebieden 2014-2020

De Catalogus Groenblauwe Diensten is eigendom van het Interprovinciaal Overleg (IPO). In overleg met de directie Juridische Zaken van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur is het IPO bevoegd om veranderingen aan te brengen in de Catalogus. BIJ12 heeft de CGBD in beheer en geeft onderbouwing voor de inhoud.

Welke activiteiten zijn nodig voor het beheer van de catalogus?

• De catalogus moet worden onderhouden en aangevuld als overheden initiatieven willen ontplooien die buiten het bestek van de bestaande catalogus vallen en/of op het moment dat de geldende tarieven worden aangepast. Aanpassingen op de catalogus worden voorafgaand aan een actualisering getoetst door een multidisciplinaire werkgroep en bekrachtigd via de provinciale Werkgroep Natuurbeheer. Actie ligt bij: IPO, BIJ12 en het ministerie van Economische Zaken.
• Nederlandse overheid moet erop toe zien dat (decentrale) overheden zich aan de richtlijnen van de catalogus houden. Dit is een opdracht van de Europese Commissie.
  Actie ligt bij: onafhankelijke adviesgroep onder verantwoording van het IPO
• Nederlandse overheid moet jaarlijks een staatssteuninventarisatie uitvoeren, en doorgeven aan de Europese Commissie hoeveel geld er via de catalogus is uitgekeerd.
  Actie ligt bij: IPO en en het ministerie van Economische Zaken

De Catalogus Groenblauwe Diensten is een overzicht van vergoedingen die Nederlandse overheden grondeigenaren en grondgebruikers mogen geven die een Groenblauwe Dienst leveren. Groenblauwe Diensten zijn onder meer het onderhoud van landschapselementen, de aanleg van natuurvriendelijke oevers of wandelpaden etc. Voor deze diensten is een maximumbedrag bepaald om ongeoorloofde staatssteun te voorkomen. De Europese Commissie ziet hier bij alle lidstaten nauwlettend op toe.

De lidstaat Nederland moet er van Europese Commissie op toezien dat gebruikers volgens de catalogus werken en dus niet teveel betalen voor groenblauwe diensten. De tarieven in de Catalogus zijn bewust ruim gekozen, om zoveel mogelijk flexibiliteit in te bouwen. Alle nieuwe regelingen van overheden en beheervarianten van agrarische collectieven moeten worden getoetst op het correct toepassen van de Catalogus. In het goedkeuringsbesluit van de Catalogus van 2011 staat dat hiervoor een onafhankelijk lichaam in de vorm van een raadgevend bestuur moet worden opgericht.

Adviescommissie Groenblauwe diensten

Om de opdracht van de Europese Commissie voor een raadgevend bestuur in te vullen, heeft BIJ12 een onafhankelijke Adviescommissie opgericht die toetst of de regelingen voldoen aan de criteria van de Catalogus. De regelingen vallen pas na een positieve beoordeling door de Adviescommissie onder de Catalogus Groenblauwe Diensten.

Voor vragen rondom het gebruik van de Catalogus Groenblauwe Diensten kunt u mailen naar groenblauwediensten@bij12.nl.