Dode wolf

Dode wolven

Door een groeiende wolvenpopulatie komt het ook vaker voor dat een wolf wordt aangereden in het verkeer. Dode wolven worden in opdracht van provincies onderzocht op onder andere de doodsoorzaak en verschillende ecologische aspecten. Hieronder lees je wat je moet doen na aan aanrijding met een wolf, hoe dit verder wordt afgehandeld en geven we inzicht in de dood aangetroffen wolven in Nederland.

Wat moet je doen na een aanrijding met een wolf?

  • Rijd niet door.
  • Bel niet met de dierenambulance, maar met de politie via 0900 8844.
  • Probeer zo goed mogelijk de locatie door te geven.
  • Bel ook de politie als het dier niet blijft liggen maar doorloopt.
  • Blijf ter plaatse en wacht de komst van de politie of betrokken deskundige af. Ga nooit achter het dier aan, laat dit over aan de betrokken deskundige.
  • Neem aangereden dieren nooit mee en geef het ook niet aan onbevoegde derden. Omdat het om beschermde dieren gaat, staat de Wet natuurbescherming dit niet toe.

Protocol bij een aanrijding met een wolf

De provincies hebben afspraken gemaakt hoe we omgaan met de wolf en hoe aanrijdingen met wolven worden afgehandeld. De afhandeling van aangereden wolven is vastgelegd in de Interprovinciaal wolvenplan Addendum 2023 – Interventie richtlijnen (pagina 15 t/m 17), die zijn toegevoegd aan het Interprovinciaal wolvenplan en het Interprovinciaal wolvenplan Addendum 2023 .

Hieronder zijn de stappen van de melding bij een aanrijding of vondst, het vaststellen van de toedracht, de berging van het dier tot en met de autopsie en de onderzoeksresultaten toegelicht.

Melding aanrijding of vondst

Na een aanrijding, roept de meldkamer van de politie een daarvoor betrokken deskundige op. Via de politie wordt ook de provincie en BIJ12/Wolvenmeldpunt ingeschakeld.

Vaststellen toedracht

Een politieagent voert op de plaats van de vondst of aanrijding een onderzoek uit om de toedracht in kaart te brengen. De politie stelt bijvoorbeeld via de bestuurder en/of getuigen vast of het dier door een aanrijding om het leven is gekomen. Indien er geen indicatie is van een eventueel misdrijf wordt een medewerker van Wageningen Environmental Research (WENR) opgeroepen om het dier nader te analyseren en af te voeren voor vervolgonderzoek.

Stroperij of verdachte omstandigheden

Wanneer bij een dode wolf uit het onderzoek ter plaatse, de eerste sectie of het vervolgonderzoek blijkt dat het om een niet-natuurlijk overlijden kan gaan (anders dan een aanrijding zonder opzet), is dit voor de politie aanleiding om vervolgonderzoek te doen. Vanaf dat moment is de politie het aanspreekpunt.

Berging van het dier

Hoe de berging van het dier wordt afgehandeld verschilt per situatie. Indien mogelijk kan de opgeroepen deskundige na een eerste beoordeling het dier meenemen voor nader onderzoek. Het dier mag pas verplaatst worden ná het sporenonderzoek. Vanwege de veiligheid is dit niet altijd mogelijk, denk hierbij aan de vrije doorgang van verkeer bij (drukke) (snel)wegen. In dat geval is de persoon of organisatie die het dier verplaatst, of laat verplaatsen in samenspraak met bijvoorbeeld Rijkswaterstaat, verantwoordelijk om de vondstsituatie te documenteren en met foto’s vast te leggen.

Het dier wordt vervolgens overgebracht naar Dutch Wildlife Health Centre (DWHC) van de Universiteit Utrecht voor verder onderzoek door DWHC en WENR.

Autopsie

Onderzoekers van het Dutch Wildlife Health Centre (DWHC) van Universiteit Utrecht en Wageningen Environmental Research (WENR) voeren sectie uit op het dier. DWHC verricht veterinair onderzoek zoals de doodsoorzaak en eventueel onderliggende ziekten. WENR verricht dierecologisch onderzoek en richt zich hierbij op leeftijd, geslacht, conditie, voortplantingsstatus en voedselkeuze. Wanneer mogelijk wordt de eventuele maaginhoud veiliggesteld en beoordeeld op samenstelling.

Het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek in Vlaanderen toont in de video onderaan deze pagina, de autopsie van GW979m, het ouderdier van de Vlaamse Hechtel-Eksel roedel. Bekijk hoe de autopsie verloopt en welke kennis wordt opgedaan.

Onderzoeksresultaten

De onderzoeksresultaten van dood aangetroffen wolven worden ieder kwartaal gedeeld in de voortgangsrapportage over de activiteit van de wolf in Nederland.

Overzicht met aangereden of dood aangetroffen wolven

Sinds april 2023 is hieronder een overzicht te vinden met daarin de bekende in Nederland aangereden of dood aangetroffen wolven. Voor een aanrijding of vondst wordt geen nieuwsbericht gepubliceerd, tenzij een provincie anders besluit.

Tabel met de bij BIJ12 bekende dode wolven. Bijgewerkt op 22-02-2024.
Datum omgekomenOorzaakLocatieIndividuVoor het eerst in NL
18-12-23VerkeersongevalErmelo, N302 (Gelderland)GW3884mdecember-23
13-12-23VerkeersongevalLeusden, N227 (Utrecht)GW3814fdecember-23
07-12-23Aanrijding met treinHoog Soeren (Gelderland)GW3243fapril-23
06-12-23Aanrijding met treinEde (Gelderland)GW3883fdecember-23
01-12-23Vermoedelijk predatie wolfElspeet (Gelderland)GW3693foktober-23
23-11-23Natuurlijke doodUddel (Gelderland)GW3875mnovember-23
24-10-23Aanrijding met treinWinterswijk (Gelderland)GW3647foktober-23
Onbekend; karkas gevonden op 07-09-2023Onbekend, vermoedelijk natuurlijke doodsoorzaakHoge Veluwe (Gelderland)GW3873fseptember-23
28-08-23VerkeersongevalA12, Arnhem (Gelderland)GW3158mnovember-23
09-07-23Afschot na probleemsituatieWapse (Drenthe)GW3151mnovember-22
02-06-23Vermoedelijk aanrijdingMidden-Veluwe (Gelderland)GW960faugustus-18
13-04-23VerkeersongevalA12, Zevenaar (Gelderland)GW2937mapril-23
05-03-23VerkeersongevalGrathem - Kelpen-Oler, A2 (Limburg)GW3065f
maart-23
03-03-23VerkeersongevalVught/Sint-Michielsgestel, A2 (Noord-Brabant)GW3236fmaart-23
16-01-23VerkeersongevalHoogersmilde (Drenthe)GW3153fjanuari-23
11-01-23VerkeersongevalBeesd, A2 (Gelderland)GW2905mmei-22
21-09-22OnbekendHeerde, A50 (Gelderland)GW2932mseptember-22
05-06-22VerkeersongevalApeldoorn Noord, A50 (Gelderland)GW2669fmaart-22
09-04-22VerkeersongevalNederweert, A2 (Limburg)GW2379mapril-22
Onbekend; karkas gevonden eind februari 2022Verdachte omstandighedenUgchelen (Gelderland)GW3154mfebruari-22
15-02-22VerkeersongevalWeert, A2 (Limburg)GW2433mfebruari-22
17-01-22VerkeersongevalEkenrooi, A67 (Noord-Brabant)GW2432mjanuari-22
22-12-21VerkeersongevalElspeet, N310 (Gelderland)GW1964mjanuari-21
01-10-21StroperijStroe (Gelderland)GW1490mnovember-20
28-05-21VerkeersongevalAppelscha, N381 (Fryslân)GW2362mmei-21
06-03-21VerkeersongevalEde, N224 (Gelderland)GW1729fjuni-20
04-03-20VerkeersongevalEpe, [weg onbekend] (Gelderland)GW1626mmaart-20
13-11-17VerkeersongevalKloosterhaar, N343 (Overijssel)GW843mnovember-17
03-03-17VerkeersongevalHoogeveen, A28 (Drenthe)GW657mmaart-17

Wat wordt er onderzocht?

Dode wolven worden in opdracht van provincies onderzocht op onder andere de doodsoorzaak en verschillende ecologische aspecten. Onderzoekers van het Dutch Wildlife Health Centre (DWHC) van Universiteit Utrecht en Wageningen Environmental Research (WENR) voeren sectie uit op het dier. DWHC verricht veterinair onderzoek zoals de doodsoorzaak en eventueel onderliggende ziekten. WENR verricht dierecologisch onderzoek en richt zich hierbij op leeftijd, geslacht, conditie, voortplantingsstatus en voedselkeuze. Van elke dood dier wordt ook DNA afgenomen om het individu te bepalen. De DNA-analyse vindt plaats bij de reguliere, periodieke analyses van waarnemingen en schadegevallen. De onderzoeksresultaten deelt BIJ12 in opdracht van de provincies in de voortgangsrapportage over de activiteit van de wolf.

Scan van dode wolf in Utrecht
Dode wolf
Autopsie in beeld
Het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek in Vlaanderen toont in deze video de autopsie van GW979m, het aangereden ouderdier van de Vlaamse Hechtel-Eksel roedel. De onderzoekers laten zien hoe de autopsie verloopt, welk onderzoek er wordt uitgevoerd en welke kennis wordt opgedaan.

Downloads

Interprovinciaal wolvenplan Addendum 2023

Download bestand Interprovinciaal wolvenplan Addendum 2023

Interprovinciaal wolvenplan Addendum 2023 – Interventie richtlijnen

Download bestand Interprovinciaal wolvenplan Addendum 2023 – Interventie richtlijnen

Monitoringsplan wolf – veld- en labprotocollen

Download bestand Monitoringsplan wolf – veld- en labprotocollen

Bronbestand met dode wolven

Laatst bijgewerkt op: 22-02-2024
Download bestand Bronbestand met dode wolven