Dode wolven

De wolf is een (Europees) beschermde diersoort. Provincies zijn verantwoordelijk om via het Rijk aan Europa te rapporteren hoe de wolvenpopulatie zich ontwikkelt. Dit vormt de kern van de monitoring zoals in het Wolvenplan 2025Deze link opent in een nieuw tabblad(bijgewerkt op 18-04-2025) is opgenomen. BIJ12 coördineert de monitoring. Met DNA-onderzoek bij dode wolven kan in in beeld worden gebracht om welke wolf het gaat en bij welke roedel het dier hoorde. Een autopsie is van belang om de doodsoorzaak vast te stellen en om eventuele onderliggende (besmettelijke) ziekten te constateren.

• Rijd niet door.
• Bel met de politie via 0900 8844Deze link opent in een nieuw tabblad, niet met de Dierenambulance. Ook als het dier niet blijft liggen maar doorloopt.
• Geef de locatie zo goed mogelijk door.
• Blijf op de plek van de aanrijding en wacht op politie of betrokken deskundige. Ga nooit zelf achter het dier aan.
• Neem een aangereden dier nooit mee, en geeft het niet aan onbevoegde derden. Dit is verboden want de wolf is een beschermde diersoort.

De provincies hebben afspraken gemaakt hoe we omgaan met de wolf en hoe aanrijdingen met wolven worden afgehandeld. De afhandeling van aangereden wolven is vastgelegd in de Wolvenplan 2025 – Bijlage InterventierichtlijnenDeze link opent in een nieuw tabblad(bijgewerkt op 18-04-2025), die zijn toegevoegd aan het Wolvenplan 2025Deze link opent in een nieuw tabblad(bijgewerkt op 18-04-2025). Hieronder zijn de stappen van de melding bij een aanrijding of vondst, het vaststellen van de toedracht, de berging van het dier tot en met de autopsie en de onderzoeksresultaten toegelicht.

Na een aanrijding, roept de meldkamer van de politie een daarvoor betrokken deskundige op. Via de politie wordt ook de provincie en het Wolvenmeldpunt van BIJ12 geïnformeerd. Deskundigen van het Wolvenmeldpunt beoordelen een melding op wolf of geen wolf.

Een politieagent voert op de plaats van de vondst of aanrijding een onderzoek uit om de toedracht in kaart te brengen. De politie stelt bijvoorbeeld via de bestuurder en/of getuigen vast of het dier door een aanrijding om het leven is gekomen. Indien er geen indicatie is van een eventueel misdrijf wordt een medewerker van Wageningen Environmental Research (WENR)Deze link opent in een nieuw tabblad opgeroepen om het dier nader te analyseren en af te voeren voor vervolgonderzoek.

Wanneer bij een dode wolf uit het onderzoek ter plaatse, de eerste sectie of het vervolgonderzoek blijkt dat het om een niet-natuurlijk overlijden kan gaan (anders dan een aanrijding zonder opzet), is dit voor de politie aanleiding om vervolgonderzoek te doen. Vanaf dat moment is de politie het aanspreekpunt.

Hoe de berging van het dier wordt afgehandeld verschilt per situatie. Indien mogelijk kan de opgeroepen deskundige na een eerste beoordeling het dier meenemen voor nader onderzoek. Het dier mag pas verplaatst worden ná het sporenonderzoek. Vanwege de veiligheid is dit niet altijd mogelijk, denk hierbij aan de vrije doorgang van verkeer bij (drukke) (snel)wegen. In dat geval is de persoon of organisatie die het dier verplaatst, of laat verplaatsen in samenspraak met bijvoorbeeld Rijkswaterstaat, verantwoordelijk om de vondstsituatie te documenteren en met foto’s vast te leggen.

Het dier wordt vervolgens door Wageningen Environmental Research (WENR)Deze link opent in een nieuw tabblad afgevoerd en in een koeling geplaatst in afwachting van verder onderzoek door Dutch Wildlife Health Centre (DWHC)Deze link opent in een nieuw tabblad van de Universiteit Utrecht en WENR.

Onderzoekers van het Dutch Wildlife Health Centre (DWHC)Deze link opent in een nieuw tabblad van Universiteit Utrecht en Wageningen Environmental Research (WENR)Deze link opent in een nieuw tabblad voeren samen onderzoek uit op het dier. DWHC verricht pathologisch onderzoek zoals de gezondheidsstatus en eventueel onderliggende ziekten. WENR verricht dierecologisch onderzoek en richt zich hierbij op leeftijd, geslacht, conditie, voortplantingsstatus en voedselkeuze. Wanneer mogelijk wordt de eventuele maaginhoud veiliggesteld en beoordeeld op samenstelling. Daarnaast neemt WENR DNA af om vast te stellen om welk individu het gaat. De DNA-analyse van dode wolven is onderdeel van de reguliere, periodieke analyses van waarnemingen en schadegevallen.

De doodsoorzaak kan ecologisch (onderling gevecht), veterinair (ziekte) of een combinatie van deze twee zijn (verkeer, stroperij of afschot). Daarom is zowel de expertise van DHWC als WENR van belang.

Het DWHC toont in de videoDeze link opent in een nieuw tabblad onderaan deze pagina het pathologisch onderzoek bij wolven.

De onderzoeksresultaten van dood aangetroffen wolven worden gedeeld in de voortgangsrapportage over de activiteit van wolven in Nederland. Het bepalen van enkele ziektes en het genetisch vaststellen om welk individu kost veel tijd. De individubepaling vindt enkele keren per jaar plaats. Om deze reden ontbreekt er bij recent aangetroffen wolven nog veel informatie of is de doodsoorzaak beschreven als ‘vermoedelijk’.

Hieronder is een overzicht te vinden met de bij het Wolvenmeldpunt bekende in Nederland aangereden of dood aangetroffen wolven. Er worden geen nieuwsberichten gepubliceerd over een aanrijding of vondst, tenzij een provincie anders besluit.